9 май яке аз санаҳои бузург ва хотирмони таърихи инсоният мебошад. Ин рӯз ҳамчун Рӯзи Ғалаба бар фашизм дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941–1945) ҷашн гирифта мешавад. Ин пирӯзӣ натиҷаи муборизаи сахт, ҷоннисорӣ ва қаҳрамонии миллионҳо одамон аз кишварҳои гуногуни ҷаҳон мебошад. Ин рӯз на танҳо як санаи таърихист, балки рамзи сулҳ, ваҳдат ва қувваи иродаи инсон ба шумор меравад.
Ҷанги Бузурги Ватанӣ яке аз харобкортарин ва хунинтарин ҷангҳо дар таърихи башарият буд. Он соли 1941 оғоз ёфта, то соли 1945 идома кард. Дар ин ҷанг миллионҳо одамон аз Иттиҳоди Шӯравӣ бар зидди фашизми Олмон мубориза бурданд. Ҳадафи фашистон ғасби заминҳо, нобуд кардани халқҳо ва ҳукмронии ҷаҳонӣ буд. Аммо мардуми сулҳдӯст бо якдилӣ ва матонат бар зидди ин хатар бархостанд.
Халқи тоҷик низ дар ин ҷанги бузург саҳми арзанда гузошт. Ҳазорон ҷавонони тоҷик ба фронт рафтанд. Онҳо дар майдонҳои ҷанг дар Украина, Беларус, Русия ва дигар ҷойҳо қаҳрамонона ҷангиданд. Бисёре аз онҳо бо шуҷоату далерӣ ба қаҳрамонӣ расиданд, бо ордену медалҳо сарфароз гардиданд, вале бисёре аз онҳо ҷони худро барои Ватан нисор карданд. Ин қурбонӣ барои насли имрӯза дарси бузурги ватандӯстӣ мебошад.
Дар солҳои ҷанг мардум на танҳо дар майдонҳои набард, балки дар ақибгоҳ низ заҳмат мекашиданд. Занон, пиронсолон ва кӯдакон дар истеҳсолот ва хоҷагидорӣ иштирок намуда, барои фронт мавод таъмин мекарданд. Ҳар як инсон ҳис мекард, ки ғалаба танҳо бо якдилӣ имконпазир аст. Ин рӯҳияи баланди ватандӯстӣ сабаби асосии пирӯзӣ гардид.
9 май соли 1945 фашизм шикаст хӯрд ва сулҳ бар ҷаҳон баргашт. Ин ғалаба ба инсоният умед, зиндагии нав ва оромӣ овард. Аз ҳамон сол то имрӯз ин рӯз ҳамчун Рӯзи Ғалаба таҷлил карда мешавад. Дар ин рӯз мардум хотираи қурбониёнро гиромӣ медоранд, ба қабри қаҳрамонон гул мегузоранд ва аз онҳо ёд мекунанд.
Дар Тоҷикистони соҳибистиқлол низ 9 май бо эҳтироми хоса ҷашн гирифта мешавад. Ҳар сол дар ин рӯз чорабиниҳои гуногун баргузор мегарданд. Сарвари давлат ба собиқадорони ҷанг эҳтиром мегузорад, ба онҳо кӯмак ва дастгирӣ мерасонад. Ин амал нишон медиҳад, ки давлат қаҳрамонони худро фаромӯш намекунад.
Сулҳ бузургтарин неъмати инсон аст. Бе сулҳ на илм, на маориф ва на пешрафт вуҷуд дошта наметавонад. Ҳар як давлат ва ҳар як инсон бояд барои нигоҳ доштани сулҳ кӯшиш намояд. Ҷанги гузашта ба мо нишон дод, ки харобии ҷанг чӣ қадар даҳшатнок аст.
Ҷавонон ояндаи ҳар миллат мебошанд. Онҳо бояд таърихи гузаштаамонро омӯзанд ва аз он сабақ гиранд. Вазифаи ҷавонон имрӯз он аст, ки дониш омӯзанд, Ватанро дӯст доранд ва барои рушди кишвар саҳм гузоранд.
Ҳар як сол номҳои қаҳрамонони ҷанг бо эҳтиром ёдоварӣ мешаванд. Онҳо дар дилҳои мардум абадӣ зиндаанд. Ёди онҳо моро водор мекунад, ки қадри сулҳ ва озодиро донем.
Хулоса, 9 май на танҳо рӯзи ғалаба, балки рӯзи ифтихор, ваҳдат ва эҳтиром ба гузашта мебошад. Ин рӯз ба мо хотиррасон мекунад, ки сулҳ ва озодӣ бо қимати гарон ба даст омадаанд. Бинобар ин, вазифаи ҳар як инсон ҳифзи сулҳ, дӯстӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ мебошад.
