ПЕШВОИ МИЛЛАТ ВА НАҚШИ Ӯ ДАР ҲИФЗИ МАНФИАТҲОИ МИЛЛӢ

(Бахшида ба 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон)

«Эмомалӣ Раҳмон ҳамчун роҳбари таҷрибадор ва масъулиятшинос дар таҳкими субот ва амният дар минтақа нақши муҳим мебозад.»

Владимир Путин

Ҳифзи манфиатҳои миллӣ яке аз муҳимтарин вазифаҳои ҳар як давлат ва ҷомеа ба ҳисоб меравад. Манфиатҳои миллӣ маҷмӯи арзишҳо, ҳадафҳо ва самтҳое мебошанд, ки барои таъмини амнияти давлатӣ, суботи сиёсӣ, рушди иқтисодӣ ва беҳбудии зиндагии мардум равона шудаанд. Дар ин раванд нақши роҳбари давлат, бахусус шахсияти дорои ҷаҳонбинии васеъ, иродаи қавӣ ва таҷрибаи ғании сиёсӣ, ниҳоят муҳим мебошад. Барои Ҷумҳурии Тоҷикистон чунин шахсият Эмомалӣ Раҳмон мебошад, ки дар марҳилаҳои ҳассоси таърихӣ тавонист манфиатҳои миллиро ҳифз намуда, кишварро ба сӯи сулҳу субот ва рушд роҳнамоӣ намояд.

Пас аз пошхӯрии Иттиҳоди Шӯравӣ дар соли 1991 Тоҷикистон ба истиқлолияти давлатӣ ноил гардид. Аммо солҳои аввали истиқлолият барои кишвар хеле сангин ва пурпечутоб буданд. Бӯҳрони сиёсӣ, ихтилофҳои дохилӣ ва номустақарории иҷтимоӣ боис гардиданд, ки кишвар ба ҷанги шаҳрвандӣ кашида шавад. Солҳои 1992–1997 яке аз саҳифаҳои фоҷиабори таърихи навини Тоҷикистон ба ҳисоб мераванд. Дар натиҷаи ин низоъ ҳазорон нафар ҷони худро аз даст доданд, зиёда аз як миллион нафар гуреза шуданд ва иқтисодиёти кишвар зарари ҷиддӣ дид. Дар чунин шароити мураккаб масъалаи ҳифзи манфиатҳои миллӣ ба масъалаи ҳаётан муҳим табдил ёфт.

Дар ҳамин давраи тақдирсоз, дар Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки дар шаҳри Хуҷанд баргузор гардид, Эмомалӣ Раҳмон ба ҳайси роҳбари давлат интихоб шуд. Ба зиммаи ӯ вазифаи бисёр сангин — барқарор намудани сулҳ, муттаҳид сохтани миллат ва ҳифзи манфиатҳои миллӣ гузошта шуд. Бо иродаи қавӣ ва сиёсати хирадмандона, ӯ тавонист раванди музокироти сулҳро оғоз намояд. Ин талошҳо ниҳоят бо имзои Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон дар соли 1997 ба анҷом расиданд. Ин санади муҳими таърихӣ ба ҷанги шаҳрвандӣ хотима бахшида, заминаи сулҳу ваҳдати миллиро фароҳам овард.

Сулҳу субот ҳамчун омили асосии рушди давлат, барои ҳифзи манфиатҳои миллӣ аҳамияти калидӣ дорад. Бе сулҳ на рушди иқтисодӣ имконпазир аст ва на таъмини амният. Маҳз бо талошҳои пайвастаи Пешвои миллат дар ҷомеа фазои эътимод, ҳамдигарфаҳмӣ ва ваҳдат ба вуҷуд омад. Имрӯз таҷрибаи сулҳи Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ ҳамчун намунаи муваффақи ҳалли низоъҳои дохилӣ эътироф мегардад.

Дар баробари барқарор намудани сулҳ, Пешвои миллат ба таҳкими пояҳои давлатдорӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуд. Қабули Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, таъсиси ниҳодҳои давлатӣ ва такмили низоми идоракунӣ ба устувории давлат замина гузоштанд. Ин иқдомҳо барои ҳифзи истиқлолияти давлатӣ, таъмини амнияти миллӣ ва пешгирии дахолати қувваҳои беруна аҳамияти бузург доштанд.

Яке аз самтҳои муҳими сиёсати Пешвои миллат рушди иқтисоди миллӣ мебошад. Бе иқтисодиёти қавӣ ҳифзи манфиатҳои миллӣ имконнопазир аст. Дар солҳои истиқлолият як қатор лоиҳаҳои бузурги стратегӣ амалӣ гардиданд, ки барои пешрафти кишвар заминаи устувор гузоштанд. Аз ҷумла, сохтмони роҳҳо ва нақбҳо, рушди соҳаи энергетика ва афзоиши иқтидори истеҳсолӣ аз дастовардҳои муҳими ин давра мебошанд. Нерӯгоҳи барқи обии Нерӯгоҳи барқи обии Роғун ҳамчун яке аз иншооти бузурги аср, намунаи сиёсати бунёдкорона ва таъмини амнияти энергетикии кишвар ба ҳисоб меравад.

Илова бар ин, масъалаи амнияти озуқаворӣ низ дар маркази таваҷҷуҳи сиёсати давлатӣ қарор дорад. Бо дастгирии соҳаи кишоварзӣ, истифодаи самараноки замин ва рушди истеҳсолоти дохилӣ, Тоҷикистон тадриҷан ба худкифоии озуқаворӣ наздик мешавад. Ин раванд барои ҳифзи манфиатҳои миллӣ ва коҳиш додани вобастагӣ аз бозорҳои хориҷӣ аҳамияти калон дорад.

Сиёсати хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон низ ба ҳифзи манфиатҳои миллӣ равона гардидааст. Тоҷикистон имрӯз узви фаъоли Созмони Милали Муттаҳид буда, бо кишварҳои гуногуни ҷаҳон муносибатҳои дипломатӣ ва иқтисодиро ба роҳ мондааст. Пешвои миллат дар арсаи байналмилалӣ бо ташаббусҳои муҳим, махсусан дар соҳаи об, шинохта шудааст. Пешниҳодҳои Тоҷикистон оид ба масъалаҳои обу иқлим аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ дастгирӣ ёфта, нуфузи кишварро баланд бардоштанд.

Дар баробари масъалаҳои сиёсӣ ва иқтисодӣ, Пешвои миллат ба рушди фарҳанг, илму маориф ва тарбияи насли ҷавон аҳамияти ҷиддӣ медиҳад. Бунёди муассисаҳои таълимӣ, баланд бардоштани сатҳи маърифат ва эҳёи арзишҳои миллӣ барои ташаккули ҷомеаи солим ва пешрафта замина мегузорад. Ҷавонон ҳамчун нерӯи асосии ҷомеа бояд дар рӯҳияи ватандӯстӣ, худшиносӣ ва эҳтироми арзишҳои миллӣ тарбия ёбанд.

Ҳамчунин, эҳёи фарҳанги миллӣ, забон ва анъанаҳои тоҷикӣ яке аз самтҳои муҳими сиёсати давлатӣ ба ҳисоб меравад. Ин омилҳо барои нигоҳ доштани ҳувияти миллӣ ва ҳифзи манфиатҳои миллӣ дар шароити ҷаҳонишавӣ аҳамияти бузург доранд.

Дар маҷмӯъ, метавон гуфт, ки нақши Пешвои миллат дар ҳифзи манфиатҳои миллӣ бисёрҷабҳа ва арзишманд мебошад. Ӯ тавонист кишварро аз буҳрони шадиди сиёсӣ раҳо намуда, сулҳу суботро барқарор созад, пояҳои давлатдориро таҳким бахшад ва барои рушди устувори иқтисодӣ ва иҷтимоӣ замина гузорад. Имрӯз Тоҷикистон бо роҳбарии ӯ ба сӯи пешрафт ва шукуфоӣ қадамҳои устувор мегузорад.

Хулоса, ҳифзи манфиатҳои миллӣ танҳо бо вуҷуди роҳбари хирадманд, сиёсати дурандешона ва дастгирии мардум имконпазир аст. Таҷрибаи Тоҷикистон нишон медиҳад, ки ваҳдат, сулҳ ва ҳамдигарфаҳмӣ асоси рушди устувори давлат мебошанд. Нақши Пешвои миллат дар ин раванд бениҳоят бузург буда, дар таърихи давлатдории тоҷикон бо ҳарфҳои заррин сабт хоҳад гардид.

Мунираи Насуло

Омӯзгори кафедраи «Таърих ва ҳуқуқ»-и МДТ «Коллеҷи тиббии ш.Кӯлоб ба номи Раҳмонзода.Р.А»