НАҚШИ ЗАН ДАР ҶОМЕАИ МУОСИР

Ҳеҷ ганҷе нест аз фарҳанг беҳ,

То тавонӣ рӯй бар ин ганҷ неҳ.

Ин гуфтаҳо нишон медиҳанд, ки дониш ва фарҳанг арзиши бузург доранд ва тарбияи инсон аз оила оғоз мегардад. Дар ин раванд нақши модар бисёр муҳим аст, зеро маҳз модар фарзандро ба донишомӯзӣ, ахлоқи нек ва муҳаббат ба инсон роҳнамоӣ мекунад.

Дар таърихи халқи тоҷик занон ҳамеша мавқеи муҳим доштаанд. Онҳо дар нигоҳдорӣ ва рушди фарҳанги миллӣ, тарбияи фарзандон ва ҳифзи суннатҳои миллӣ саҳми калон гузоштаанд. Дар осори адибони бузург зан ҳамчун рамзи покӣ, муҳаббат ва садоқат тасвир шудааст. Шоири машҳур Абулқосим Фирдавсӣ дар асари машҳури худ Шоҳнома нақши занро ҳамчун шахси хирадманд ва пуштибони оила нишон медиҳад. Ӯ чунин гуфтааст:

Занонро чу гӯйӣ, ки покизаанд,

Ба некӣ ва дониш сарафрозанд.

Ин суханон аз он шаҳодат медиҳанд, ки дар фарҳанги ниёгони мо зан ҳамчун шахси боақл ва бофарҳанг эҳтироми баланд доштааст.

Дар замони муосир нақши зан дар ҷомеа боз ҳам бештар гардидааст. Имрӯз занон дар соҳаҳои гуногуни илм, маориф, тиб, иқтисод ва фарҳанг фаъолият мекунанд. Онҳо ҳамчун омӯзгор, табиб, муҳандис, олим ва корманди соҳаҳои гуногун барои пешрафти ҷомеа хизмат мекунанд. Хусусан дар соҳаи маориф саҳми занон хеле калон аст. Омӯзгорзанон насли наврасро ба дониш, фарҳанг ва ватандӯстӣ тарбия намуда, барои рушди ҷомеа мутахассисони босавод тайёр мекунанд.

Шоири бузурги тоҷик Абдураҳмони Ҷомӣ аҳамияти дониш ва маърифатро таъкид карда, чунин гуфтааст:

Дониш андар дил чароғи равшан аст,

В-аз ҳама бад бар тани ту ҷавшан аст.

Ин суханон нишон медиҳанд, ки дониш инсонро аз ҷаҳолат ва торикӣ раҳо мекунад. Занон ҳамчун омӯзгор ва тарбиятгар дар паҳн кардани дониш ва маърифат дар ҷомеа нақши муҳим мебозанд.

Оила асоси ҷомеа мебошад ва зан дар устувории он нақши асосӣ дорад. Бо меҳру муҳаббат, сабру таҳаммул ва хирад зан муҳити гарму осоиштаи оиларо нигоҳ медорад. Агар дар оила зан эҳтиром дошта бошад, муҳаббат ва ҳамдигарфаҳмӣ дар он зиёд мегардад. Аз ҳамин сабаб дар фарҳанги мардум чунин гуфта шудааст: «Биҳишт зери қадамҳои модарон аст». Ин сухан аз бузургии мақоми модар дарак медиҳад.

Шоири маъруфи тоҷик Лоиқ Шералӣ низ дар васфи модар чунин гуфтааст:

Модар, ту чароғи хонадонӣ,

Меҳри ту ба дилҳо ҷовидонӣ.

Дар ҷомеаи муосир занон дар идоракунии давлатӣ ва фаъолияти ҷамъиятӣ низ фаъолона иштирок мекунанд. Онҳо дар вазифаҳои роҳбарӣ, илмӣ ва фарҳангӣ фаъолият намуда, барои рушди ҷомеа саҳм мегузоранд. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои баланд бардоштани мақоми зан ва ҳифзи ҳуқуқу манфиатҳои онҳо тадбирҳои зиёд амалӣ менамояд.

Роҳбари давлат Эмомалӣ Раҳмон дар яке аз суханрониҳои худ чунин таъкид кардааст:

«Зан – модар сарчашмаи ҳаёт, нерӯи бузурги маънавӣ ва тарбиятгари насли инсон мебошад.»

Ин гуфтаҳо нишон медиҳанд, ки мақоми зан дар ҷомеа бисёр баланд ва муҳим мебошад. Ҷомеае, ки дар он занон эҳтиром ва дастгирӣ мешаванд, ҳамеша ба пешрафт ва тараққиёт ноил мегардад.

Хулоса, зан дар ҷомеа мавқеи бисёр муҳим дорад. Ӯ сарчашмаи ҳаёт, тарбиятгари насли инсон, пояи устувори оила ва иштирокчии фаъоли рушди ҷомеа мебошад. Пешрафти ҳар як миллат аз сатҳи дониш, фарҳанг ва фаъолияти занон вобастагии калон дорад. Агар занон босавод, фаъол ва бофарҳанг бошанд, ҷомеа низ босавод ва пешрафта мегардад. Аз ин рӯ эҳтиром, қадршиносӣ ва дастгирии зан – модар вазифаи ҳар як инсон ва тамоми ҷомеа мебошад. Зеро модар рамзи муҳаббат, меҳрубонӣ ва зиндагии инсон аст.