Эҳтирому қадрдонии зан – модар қарзи фарзандӣ ва нишонаи фарҳангу тамаддуни баланди миллат аст.
Эмомалӣ Раҳмон
Ҳар сол санаи 8 Март ҳамчун Рӯзи Модар ва Рӯзи байналмилалии занон таҷлил карда мешавад. Ин рӯз на танҳо рамзи муҳаббат ва эҳтиром ба занон ва модарон аст, балки рамзи арзишҳои иҷтимоӣ ва фарҳангӣ низ мебошад. Модар шахсияти беназир ва пурқувватест, ки бо муҳаббат, фидокорӣ ва сабр зиндагии фарзандон ва оиларо равшан мекунад. Нақши модар на танҳо дар оила, балки дар тамоми ҷомеа ва пешрафти кишвар аҳамияти беназир дорад. Аз ин рӯ, Рӯзи Модар бояд барои мо на танҳо ҷашн бошад, балки хотиррасон барои қадр кардани занон ва модарон дар ҳама давру замонҳо.
Таърихи Рӯзи Модар ва 8 Март ба асри 20 бармегардад. Пеш аз ҳама, ин рӯз ҳамчун рамзи муборизаи занон барои баробарии ҳуқуқ ва озодии иҷтимоӣ пайдо шуд. Дар кишварҳои гуногун, занон барои ба даст овардани ҳаққи кор, таҳсил ва иштирок дар ҳаёти сиёсӣ мубориза бурданд. Дар натиҷа, 8 Март ҳамчун Рӯзи байналмилалии занон эътироф гардид ва ба ҷаҳони муосир ба маънои ҷашни муҳаббат ва эҳтиром ба занон ва модарон ворид шуд. Дар кишвари мо низ ин рӯз ҳамчун нишонаи эҳтиром ба занон ва модарон таҷлил мешавад ва ба мо хотиррасон мекунад, ки модар пойгоҳи оила ва сутуни тарбияи фарзандон мебошад.
Модарон асоси оила ва пояи ҷомеа мебошанд. Онҳо бо меҳнат, муҳаббат ва сабр аҳли оиларо гирд меоранд ва фарзандонро тарбия мекунанд. Ҳар модар мисли чароғи рӯшноӣ дар зиндагии фарзандон аст, ки онҳоро ба роҳи дуруст роҳнамоӣ мекунад. Нақши модар дар тарбияи фарзандон беназир аст, зеро онҳо на танҳо ниёзҳои физикии фарзандонро таъмин мекунанд, балки арзишҳои ахлоқӣ, тарзи дуруст зиндагӣ ва фарҳанги муҳаббатро низ меомӯзанд. Фарзандон аз модар намуна мегиранд ва ҳамеша ҳисси эҳтиром, масъулият ва меҳрубониро аз ӯ меомӯзанд.
Нақши модарон дар рушди ҷомеа низ бениҳоят муҳим аст. Дар замони муосир онҳо на танҳо дар оила, балки дар ҳама соҳаҳо – таълим, тиб, фарҳанг, илм, ҳунар ва ҳатто сиёсӣ – фаъолона иштирок мекунанд. Модарон бо ҳисси масъулият ва заҳмати шабонарӯзӣ ба рушди иқтисодӣ ва иҷтимоии кишвар саҳм мегузоранд. Мисоли барҷастаи ин саҳмгузорӣ модароне мебошанд, ки ҳамзамон дар соҳаи тиб ё омӯзгорӣ фаъолият мекунанд ва фарзандонро тарбия мекунанд, ки ин ба ҷомеа намунаи ибрат аст.
Барои беҳтар фаҳмидани нақши модарон, метавон ба чанд мисол ишора кард. Ҳодисаи воқеӣ: модари кӯдаконе, ки дар деҳаи дурдаст зиндагӣ мекунанд, бо кӯмаки маҳаллӣ мактаб ташкил намуда, на танҳо фарзандон, балки кӯдакони ҳамсоягиро низ бо илму дониш ва арзишҳои ахлоқӣ тарбия мекунанд. Ин ҳолат на танҳо арзиши модарро нишон медиҳад, балки намунаи ибрат барои тамоми ҷомеа мебошад.
Статистикаи ҷаҳонӣ нишон медиҳад, ки занон дар пешрафти иқтисодӣ ва иҷтимоии кишварҳо нақши муҳим доранд. Дар бисёр кишварҳо зиёда аз 50% занон дар соҳаҳои таълим, тиб, ҳунар ва илм фаъол ҳастанд ва саҳми онҳо барои рушду пешрафти ҷомеа аҳамияти калидӣ дорад. Дар Тоҷикистон низ модарон бо заҳмат ва фидокорӣ дар рушди иҷтимоӣ, таълиму тарбия ва пешрафти илму фарҳанг саҳм мегузоранд. Ҳатто дар бисёр деҳаҳо модарон бо ташаббусҳои иҷтимоӣ мактабҳо ва марказҳои кӯдакону ҷавононро ташкил медиҳанд, ки ин ба рушди ояндаи ҷомеа мусоидат мекунад.
Дар адабиёт ва фарҳанги тоҷик низ модар ҳамчун рамзи муҳаббат, садоқат ва покӣ ҳамеша бо эҳтиром зикр шудааст. Шоирон ва нависандагон дар асарҳои худ ҳисси муҳаббат ва қадршиносии фарзандонро нисбат ба модар нишон додаанд. Масалан, шоирони классикӣ модарро ҳамчун нишонаи муҳаббат, садоқат ва покӣ тасвир кардаанд, ки барои фарзандон ҳамеша манбаи илҳом ва дастгирӣ мебошад. Ҳатто дар замони муосир, модарон дар осори адабӣ ва шоирӣ ҳамчун рамзи қавӣ ва пурқувват баён мешаванд.
Ҳамзамон, дар замони муосир модарон бо сабаби ҳаёти пурташвиш ва тез ҳаракаткунанда нақши махсус пайдо мекунанд. Онҳо бояд ҳамзамон муҳаббат ва дастгириро ба оила таъмин кунанд ва дар пешрафти иҷтимоӣ ва касбӣ иштирок кунанд. Ин нишон медиҳад, ки модарон на танҳо поёгоҳи оила, балки асоси пешрафти ҷомеа ва давлат мебошанд.
Барои илова намудани ҷолибият ва арзиш ба мақола, иқтибосҳо ва шеъру нақлҳои модаронро низ метавон ворид кард. Масалан, яке аз модарон мегӯяд: “Ҳар як рӯзи зиндагии ман барои фарзандон аст ва ман фахр мекунам, ки онҳоро бо муҳаббат ва ақл тарбия мекунам”. Ин гуфтаҳо нишон медиҳанд, ки модарони имрӯз низ бо ҳамон меҳру муҳаббати бепоён барои пешрафти оила ва ҷомеа талош мекунанд.
Ҳамчунин, нақлҳои воқеӣ аз таърих ва замони муосир вуҷуд доранд, ки модарон бо заҳмати шабонарӯзӣ ва ҷоннисорӣ барои пешрафти фарзандон ва ҷомеа кӯшиш мекунанд. Мисолҳо нишон медиҳанд, ки модарон дар замони ҷанг, буҳронҳои иқтисодӣ ва ҳолатҳои мушкил ҳамеша бо муҳаббат ва сабр зиндагии фарзандон ва оиларо ҳимоя кардаанд.
Дар ин рӯз мо бояд на танҳо модаронро табрик кунем, балки арзиши онҳо ва нақши онҳоро дар ҳаёти ҳар як инсон ва ҷомеа қадр намоем. Модарон сутуни оила, пояи тарбияи фарзандон ва меҳвари муҳаббат мебошанд. Ҳар модар бо меҳру муҳаббат ва сабр зиндагии моро равшан месозад ва ба мо нишон медиҳад, ки чӣ гуна бояд инсон ва ҷомеаро дӯст дошт.
