8 МАРТ – РӮЗИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ЗАНОН: ТАЪРИХ, АРЗИШ ВА НАҚШИ ЗАН ДАР РУШДИ ҶОМЕА

8 март дар саросари ҷаҳон ҳамчун Рӯзи байналмилалии занон таҷлил мегардад. Ин рӯз рамзи эҳтиром ба зан, эътирофи хизматҳои ӯ дар ҷомеа ва таҷассуми мубориза барои баробарҳуқуқӣ ба ҳисоб меравад. 8 март танҳо як ҷашни тақдими гул нест, балки санаест, ки таърихи пурпечутоб ва пурмаъно дорад.

Таърихи ин рӯз ба оғози асри XX рост меояд. Дар солҳои 1908–1909 занони коргар дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико барои беҳтар намудани шароити меҳнат ва кам кардани соатҳои корӣ эътирозҳо баргузор намуданд. Баъдан, соли 1910 дар шаҳри Копенгаген дар Конфронси байналмилалии занони сотсиалист бо пешниҳоди фаъоли олмонӣ Клара Цеткин идеяи таъсиси Рӯзи байналмилалии занон пешниҳод гардид. Ин ташаббус аз ҷониби зиёда аз 100 намоянда аз 17 кишвар дастгирӣ ёфт.

Соли 1911 аввалин бор ин рӯз дар чанд кишвари Аврупо таҷлил карда шуд. Ниҳоят, соли 1975 Созмони Милали Муттаҳид 8 мартро расман ҳамчун Рӯзи байналмилалии занон эътироф намуд. Аз он замон ин сана дар тақвими ҷаҳонӣ ҷойгоҳи устувор пайдо кард.

8 март дар Ҷумҳурии Тоҷикистон

Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон 8 март ҳамчун Рӯзи Модар ҷашн гирифта мешавад. Ин номгузорӣ ифодагари эҳтироми хос ба мақоми модар дар ҷомеаи тоҷикон мебошад. Бо сиёсати хирадмандонаи роҳбарияти кишвар, бахусус Эмомалӣ Раҳмон, мақоми зан дар ҷомеа тадриҷан таҳким ёфта, барои иштироки фаъолонаи онҳо дар идоракунии давлатӣ ва ҳаёти иҷтимоӣ шароити мусоид фароҳам оварда шудааст.

Имрӯз занони тоҷик дар ҳамаи соҳаҳо фаъолият доранд:

дар маориф – ҳамчун омӯзгорону роҳбарони муассисаҳо;

дар тандурустӣ – ҳамчун табибон, ҳамшираҳои тиббӣ ва мутахассисони баландихтисос;

дар илм – ҳамчун олимону муҳаққиқон;

дар мақомоти давлатӣ – ҳамчун роҳбарон ва хизматчиёни давлатӣ;

дар соҳибкорӣ – ҳамчун занони ташаббускор ва корофар.

Тибқи маълумотҳои оморӣ, беш аз нисфи кормандони соҳаи маориф ва тандурустиро занон ташкил медиҳанд. Ин нишон медиҳад, ки занони тоҷик дар рушди сармояи инсонӣ саҳми бузург доранд.

Нақши зан дар тарбияи насли наврас

Зан пеш аз ҳама модар аст. Модар аввалин омӯзгор ва тарбиятгари инсон мебошад. Маҳз дар домони модар кӯдак сухан гуфтан, дӯст доштан, эҳтиром кардан ва инсон буданро меомӯзад. Бинобар ин, ҷомеае, ки модарро эҳтиром мекунад, дар асл ба ояндаи худ арҷ мегузорад.

Дар фарҳанги миллӣ низ мақоми зан баланд аст. Адибони классикӣ занро ҳамчун чароғи хонадон ва сутуни оила васф намудаанд. Зеро суботу оромии ҷомеа аз суботи оила оғоз меёбад ва пояи оиларо зан ташкил медиҳад.

8 март – рамзи баробарӣ ва пешрафт

Яке аз паёмҳои асосии 8 март баробарии гендерӣ мебошад. Имрӯз дар сатҳи байналмилалӣ масъалаи таъмини ҳуқуқҳои баробари занону мардон яке аз самтҳои муҳими сиёсати иҷтимоӣ ба шумор меравад. Барномаҳои гуногуни давлатӣ ва байналмилалӣ барои баланд бардоштани саводнокӣ, рушди соҳибкорӣ ва ҳифзи иҷтимоии занон амалӣ мегарданд.

Дар Тоҷикистон низ як қатор стратегияҳо ва барномаҳо барои дастгирии занон роҳандозӣ шудаанд, ки ҳадафи онҳо баланд бардоштани нақши зан дар ҷомеа ва таъмин намудани имкониятҳои баробар мебошад.

8 март – Рӯзи байналмилалии занон на танҳо ҷашни баҳорӣ, балки рӯзи андеша, қадршиносӣ ва эҳтиром ба заҳмати занон аст. Ин сана моро водор месозад, ки саҳми занонро дар рушди давлату ҷомеа бештар эҳсос намоем ва барои таҳкими мақоми онҳо талош варзем.

Зеро зан – модар, мураббӣ, роҳнамо ва нерӯи созандаи ҷомеа мебошад. Қадршиносии зан — эҳтироми инсонгароӣ ва фарҳанги миллӣ аст.

Бо фарорасии 8 март, бигзор дар ҳар хонадон меҳру муҳаббат, хушбахтӣ ва самимият ҳукмфармо бошад, ва ҳар як модару бонуи азиз худро гиромӣ ва сарбаланд эҳсос намояд!

Мавзуна Раҳимова

Омӯзгори кафедраи «Анатомия ва физиология»- и МДТ «Коллеҷи тиббии ш.Кӯлоб ба номи Раҳмонзода Р.А.»